nguoibanthancuabo.com

Điều cấm kỵ trong thuật ngữ học – phần 2

Nhưng Từ điển tiếng Việt 1977 liệt cái vào loại danh từ, còn phần tôi thì để trắng. Tôi sẽ giải thích điểm này qua quan điểm của tôi về phân chia từ loại ở mục 3 sau đây. Còn việc An Chi cho rằng cái (trong cặp cái/nước) có nghĩa gốc là “cái xác” dẫn theo Quốc âm tự vị thì tô nghĩ là không đủ sức thuyết phục. Xác là vỏ, bã mà cái với nghĩa này thì trên mặt ngữ nghĩa câu Khôn ăn cái, dại ăn nước không ổn, nếu không nói là vô nghĩa. Hơn nữa, Quốc âm tự vị còn ngay bên cạnh của cái một nghĩa khác của cái là “vật đặc đối với nước”. Nghĩa sau như vậy đã có trễ nhất vào thời Quốc âm tự vị chứ không phải do một sự chuyển biến như An Chi đã viết: “Từ nghĩa này (cái xác đến nghĩa đã cho trong Từ điển tiếng Việt  1992 (phần chất đặc…) đã có một sự chuyển biến…”
An Chi đọc nước và cái như những từ chỉ đến chất liệu bởi thế mới xếp cái, nước vào từ loại danh từ. Nhưng theo tôi thì những từ như cái, nước đều có khả năng đọc như tính từ để chỉ đến một thuộc tính, và như vậy có thể hiểu như chính, đặc, v.v., nước có nghĩa tương đương với lỏng: ăn nước có thể nghĩ đến là ăn lỏng chứ không phải bắt buộc phải hiểu như ăn một chất liệu là H2O. Và những từ như chó, trâu,… đều có thể hiểu và dùng như một tính từ như chó trong ví dụ tên ấy rất chó. Các nhà làm từ điển của ta thường “quên khuấy’ mất khả năng này. Và lời phê của An Chi (“Cái/nước đồng nghĩa với đặc/lỏng” là một mệnh đề không đúng”) chẳng còn giá trị.
Trả lời: chúng tôi rất hân hạnh nhận được ý kiến của giáo sư Nguyễn Phú Phong. Xin trao đổi với ông từng quan điểm mà ông đã nêu.
Ông Trần Mạnh Phát không tự ý đặt cái vào từ tổ con cái. Chính ông Nguyễn Phú Phong đã dùng từ tổ này tại mục I.7 trong bài của mình nên ông Trần Mạnh Phú mới lấy nó làm mốc cho người đọc dễ nhận biết đây là từ cái nào trong những từ cái khác nhau của tiếng Việt. chẳng là ông Nguyễn Phú Phong đã viết:
An Chi – Kiến thức ngày nay – Số 563 – Năm 2006
13/03/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *