nguoibanthancuabo.com

Điều cấm kỵ trong thuật ngữ học – phần 3

“7. Con cái. Đây là trường hợp ghép từ song song trong đó cái có nghĩa như con (…)”
Còn ở I.4 thì ông viết: “cái ở đây kể như đồng nghĩa với đặc.”
Từ cái trong con cái vừa có nghĩa là “con”, lại vừa đồng nghĩa với “đặc”! Đây chính là chỗ mà ông Trần Mạnh Phú cho là bất ổn nên mới đặt vấn đề với chúng tôi.
Ông Nguyễn Phú Phong khẳng định rằng cái “rất (sic) đồng nghĩa với đặc” rồi nói thêm rằng “việc đồng nghĩa giữa cái và đặc còn được củng cố thêm bởi lời giải thích trong Từ điển tiếng Việt 1977 của Văn Tân và Nguyễn Văn Đạm:
“Cái: Chất đặc trong một món ăn có nước”.
Xin thưa rằng toàn bộ ngữ đoạn “Chất đặc trong một món ăn có nước” mới đồng nghĩa với chữ cái chứ chỉ riêng một tính từ đặc thì đồng nghĩa thế nào được? nếu được thì người ta đã được một cách ngắn gọn rằng cái là “đặc” chứ việc gì phải dùng cả cái ngữ danh từ kia cho dài dòng và… lạc đề.
Chúng tôi nói rằng nghĩa gốc của cái trong cái/nước là “(cái) xác” thì ông Nguyễn Phú Phong bác lại rằng “Xác là vỏ, bã mà cái với nghĩa này thì trên mặt ngữ nghĩa câu Khôn ăn cái dại ăn nước không ổn, nếu không nói là vô nghĩa.” Nhưng khi chúng tôi nói đến “nghĩa gốc” ở đây là chúng tôi chỉ nói về mặt từ nguyên chứ có nói đến nghĩa hiện hành đâu (mà ông lại bắt bẻ như vậy).
Còn khi chúng tôi nói đến “nghĩa đã cho trong Từ điển tiếng Việt 1992” thì chúng tôi chỉ muốn lấy quyển từ điển này làm căn cứ để khẳng định cái nghĩa đó chứ không hề muốn nói rằng đến năm 1992, cái nghĩa đó mới xuất hiện, như ông Nguyễn Phong Phú đã suy diễn.
Ông Nguyễn Phong Phú chủ trương rằng “những từ như cái, nước đều có khả năng đọc như tính từ để chỉ đến một thuộc tính, và như vậy cái có thể hiểu như đặc, nước có nghĩa tương đương với lỏng”. Vậy ăn nước là ăn lỏng còn ăn cái là ăn đặc.
 Rất tiếc rằng, với người Việt thì ăn cái và ăn đặc là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Ta chỉ cần đi làm một cuộc điều tra nho nhỏ ở các bà nội trợ người Việt: sẽ tuyệt đối không có một bà nào trả lời rằng ăn cái là ăn đặc cả.
An Chi – Kiến thức ngày nay – Số 563 – Năm 2006
13/03/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *